Linkovi

Dodikovi organizatori neustavnog "Dana RS" pod američkim sankcijama


Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik (lijevo) izgleda kako snage bezbjednosti marširaju tokom parade u sklopu svečanosti povodom obilježavanja Dana Republike Srpske, u Banja Luci, 9. januara 2024. godine.
Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik (lijevo) izgleda kako snage bezbjednosti marširaju tokom parade u sklopu svečanosti povodom obilježavanja Dana Republike Srpske, u Banja Luci, 9. januara 2024. godine.

Sjedinjene Američke Države na listu sankcionirnaih osoba dodale su još tri iz Bosne i Hercegovine, entiteta Republika Srpska. Razlog za sankcije, kako navodi Ministarstvo finsnsija, je pomoć Miloradu Dodiku u podrivanju mira i stabilnosti Bosne i Hercegovine.

"Kancelarija za kontrolu strane imovine Ministarstva trezora SAD-a (OFAC) danas imenuje tri osobe koje su doprinijele naporima Republike Srpske (RS) Milorada Dodika da naruši mir i stabilnost Bosna i Hercegovine organizacijom i izvođenjem obilježavanja “Dana Republike Srpske” 9. januara 2024. godine, aktivnosti za koju je utvrđeno da je neustavna u BiH. Ovi pojedinci su olakšali Dodikove napore da potkopa Dejtonski mirovni sporazum i autoritet Ustavnog suda BiH i visokog predstavnika" stoji u obrazloženju za sankcije.

Sjedinjene Države su duboko zabrinute zbog kontinuiranih pokušaja podrivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma i Ustava Bosne i Hercegovine, dvije ključne institucije koje su bile instrumentalne za mir i stabilnost u regiji”, rekao je podsekretar Trezora za terorizam i finansije Brian E. Nelson.

"Vlada RS je 8., 9. i 10. januara 2024. godine organizovala proslavu Dana RS-a u suprotnosti sa ranijim odlukama Ustavnog suda BiH (KS BiH) da je obilježavanje 9. januara neustavno jer daje prioritet „vjerskom naslijeđu, tradiciji i običaji samo srpskog naroda” i time krši ustavnu obavezu nediskriminacije. Visoki predstavnik je naveo da obilježavanje 9. januara kao Dana RS predstavlja "jasan i direktan propust u provođenju konačnih i obavezujućih odluka Ustavnog suda BiH". Napomenuo je da takvo nepoštivanje odluka Ustavnog suda BiH predstavlja krivično djelo iz Krivičnog zakona BiH.

Dodik je imenovao i lično rukovodio Organizacionim odborom za planiranje proslave Dana RS 2024. godine u RS. Tri osobe koje OFAC danas imenuje bile su članovi organizacionog odbora Dana RS-a i učestvovale su na široko objavljenom sastanku 27. novembra 2023. godine na kojem su pokrenute aktivnosti odbora i odobren raspored događaja. Omogućujući proslavu Dana RS-a, ovi pojedinci su svjesno prkosili zaključcima KZ BiH i visokog predstavnika i pokazali otvoreni prezir prema Dejtonskom sporazumu."

Pripadnici policijskih snaga Republike Srpske marširaju tokom defilea povodom 32. godišnjice Republike Srpske, u bosanskom gradu Banja Luci, 240 kilometara sjeverozapadno od Sarajeva, u utorak, 9. januara 2024. godine.
Pripadnici policijskih snaga Republike Srpske marširaju tokom defilea povodom 32. godišnjice Republike Srpske, u bosanskom gradu Banja Luci, 240 kilometara sjeverozapadno od Sarajeva, u utorak, 9. januara 2024. godine.

"DAN REPUBLIKE SRPSKE"

Branislav Okuka je bio blisko uključen u planiranje i provođenje Dana RS i odgovoran za povećanje posjećenosti proslavama. Okuka je prvobitno bio dio neformalne grupe uticajnih Dodikovih savjetnika koji su imali nacionalističke srpske i proruske simpatije, podržavali nezavisnost RS i fokusirali se na izradu planova za prijenos vlasti sa institucija BiH na institucije RS. Dodik i Okuka zajedno su radili na planiranju strategija za jednodnevno povlačenje zvaničnika bosanskih Srba iz svih institucija BiH na državnom nivou. Okuka i grupa Dodikovih saveznika također su planirali pružiti otpor svakom pokušaju Dodikovog hapšenja od strane vlasti u BiH u slučaju osude. Osim toga, Okuka je bio glavni organizator protesta “Granice postoje” koji su održani u jesen 2023. duž međuentitetske granične linije BiH i kreirao je spiskove zvaničnika bosanskih Srba koji su lično imali koristi od povezivanja s Dodikovom strankom, Savezom nezavisnih socijaldemokrata. (SNSD), da prisustvuju budućim protestima.

Okuka je imenovan u skladu sa E.O. 14033 jer je djelovao ili navodno djelovao za ili u ime, direktno ili indirektno, Dodika.

Jelena Pajić Baštinac je generalni sekretar predsjednika RS. Uz Okuku, Baštinac je bila dio organizacionog odbora Dana RS koji je bio blisko uključen u planiranje i izvođenje događaja. Baštinac je također bila odgovorna za povećanje posjećenosti proslavama 9. januara. Kao dio ovih napora, Baštinac je aktivno promovirala masovno prisustvo na proslavama Dana RS i javno odbacila upozorenja i odluke visokog predstavnika da proslave Dana RS predstavljaju rizik za Dejtonski sporazum.

Srebrenka Golić je aktuelna predsjedavajuća Vijeća naroda RS i dugogodišnja je političarka u SNSD-u. Golić se 27. novembra 2023. godine sastala sa ostalima, uključujući Baštinac i Okuku, kako bi uspostavila organizacioni odbor za Dan RS — čiji je i ona bila članica — i usvojila raspored događaja za proslave oko 9. januara. Golić je tada aktivno učestvovala u Proslavi Dana RS u svojstvu javnog funkcionera.

Baštinac i Golić se imenuju na osnovu E.O. 14033 za odgovornost ili saučesništvo, ili direktno ili indirektno uključeno u kršenje ili čin koji je ometao ili prijetio provedbi bilo kojeg sporazuma o regionalnoj sigurnosti, miru, saradnji ili međusobnom priznavanju ili okvira ili mehanizma odgovornosti vezano za zapadni Balkan, uključujući Prespanski sporazum iz 2018. godine; Ohridski okvirni sporazum iz 2001; Rezolucija Vijeća sigurnosti Ujedinjenih naroda 1244; Dejtonski sporazum; ili zaključke Vijeća za implementaciju mira održane u Londonu u decembru 1995., uključujući odluke ili zaključke Visokog predstavnika, Vijeća za implementaciju mira ili njegovog Upravnog odbora; ili Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju, ili, u odnosu na bivšu Jugoslaviju, Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove.

IMPLIKACIJE SANKCIJA

"Kao rezultat današnje akcije, sva imovina i interesi u imovini gore navedenih osoba koje se nalaze u Sjedinjenim Državama ili u posjedu ili pod kontrolom američkih osoba su blokirane i moraju se prijaviti OFAC-u. Osim toga, blokirani su i svi subjekti koji su u vlasništvu, direktno ili indirektno, pojedinačno ili u zbiru, 50 posto ili više od strane jedne ili više blokiranih osoba.

Osim ako nisu ovlašteni općom ili posebnom licencom koju je izdao OFAC, ili su izuzeti, OFAC-ovi propisi općenito zabranjuju sve transakcije od strane američkih državljana ili unutar (ili u tranzitu) Sjedinjenih Država koje uključuju bilo kakvu imovinu ili interese u imovini određenih ili na drugi način blokiranih osoba.

Pored toga, finansijske institucije i druga lica koja obavljaju određene transakcije ili aktivnosti sa sankcionisanim subjektima i pojedincima mogu se izložiti sankcijama ili biti predmet izvršne radnje. Zabrane uključuju davanje bilo kakvog doprinosa ili pružanje sredstava, dobara ili usluga od strane, ili u korist bilo koje određene osobe, ili primanje bilo kakvog doprinosa ili pružanje sredstava, dobara ili usluga od bilo koje takve osobe.

Moć i integritet sankcija OFAC-a proizilaze ne samo iz OFAC-ove sposobnosti da imenuje i dodaje osobe na SDN listu, već i iz njegove spremnosti da ukloni osobe sa SDN liste u skladu sa zakonom. Krajnji cilj sankcija nije kažnjavanje, već postizanje pozitivne promjene u ponašanju.", stoji u obrazloženju sankcija.

XS
SM
MD
LG