Linkovi

Konačna presuda Ratku Mladiću: Doživotni zatvor


The Netherlands, Hague, Former Bosnian Serb military leader Ratko Mladic stands prior to the pronouncement of his appeal judgement at the UN International Residual Mechanism for Criminal Tribunals

Sud je u drugostepenom postupku potvrdio presudu prvostepenog suda kojom je Ratko Mladić osuđen na doživotni zatvor zbog genocida i zločina protiv čovječnosti u periodu 1992.-1995, javlja iz Haga novinarka BIRN BiH.

Mladić je oslobođen odgovornosti za jednu tačku optužnice i to za genocid u Vlasenici, Foči, Ključu, Sanskom Mostu, Kotor Varoši i Prijedoru.

Drugostepena presuda je konačna i obavezujuća. Ratko Mladić će u narednim mjesecima biti prebačen na izdržavanje kazne.

The Netherlands, Hague, Former Bosnian Serb military leader Ratko Mladic stands prior to the pronouncement of his appeal judgement at the UN International Residual Mechanism for Criminal Tribunals
The Netherlands, Hague, Former Bosnian Serb military leader Ratko Mladic stands prior to the pronouncement of his appeal judgement at the UN International Residual Mechanism for Criminal Tribunals

Kraj dugog procesa

Mladić (78) osuđen je prvostepeno na doživotni zatvor nakon što je proglašen krivim za vođenje masakra više od 8000 muslimanskih muškaraca i dječaka u Srebrenici, te za teror i nezakonite napade na civile u Sarajevu tijekom rata u Bosni od 1992. do 1995. godine. Mladić je ustrajavao na svojoj nevinosti.

Njegovi su odvjetnici tvrdili da se njegova osuda temelji na onome što kažu da su pravne i činjenične pogreške te da bi trebao biti oslobođen ili ponovno suđen jer su drugi odgovorni za zločine.

Tužitelji su se također žalili na oslobađajuću presudu za Mladića zbog još jedne optužbe za genocid koja se odnosi na sukob.

2016. godine Mladićev politički šef Radovan Karadžić proglašen je krivim za slične optužbe i osuđen na 40 godina zatvora zbog izumiranja zločina od strane snaga bosanskih Srba. Sud Ujedinjenih naroda kasnije je povećao Karadžićev mandat na doživotni zatvor 2019. godine.

Ratko Mladic i Radovan Karadžić u Banjaluci, 26. juni 1995. godine
Ratko Mladic i Radovan Karadžić u Banjaluci, 26. juni 1995. godine

Presuda koja se čekala više od četvrt vijeka

Međunarodni sud za ratne zločine u ratovima u bivšoj Jugoslaviji podigao je optužnicu protiv Ratka Mladića 24. jula 1995. Nakon gotovo 16 godina skrivanja pred sudom se prvi put pojavio jula 2011. U sudnici Haškog tribunala Ratku Mladiću je 22. novembra 2017. izrečena presuda za najteže ratne zločine počinjene u Evropi od Drugog svjetskog rata.

Ratko Mladić, general koji je u ratu u Bosni i Hercegovini ’92-95. bio komandant Vojske Republike Srpske (VRS) prvostepeno je osuđen na doživotnu kaznu zatvora zbog genocida i zločina protiv čovječnosti. Nakon izricanja presude žalbu su uložili i odbrana i tužioci, a donošenje konačne presude zakazano je za 8. juni 2021.

Radio Slobodna Evropa donosi priču o tome kako je od podizanja optužnice do konačne presude prošlo 26 godina.

Svjedočenje o ratnom zločinu

Ratko Mladić bio je glavni komandant Vojske Republike Srpske (VRS) koja je pod opsadom držala Sarajevo 1.460 dana, na grad je ispaljeno stotine hiljada granata, poginulo je više od 11.500 ljudi. Broj djece ubijene tokom opsade Sarajeva je oko 1.600.

Tina Pekez ubijena je 1. septembra 1992. godine u Sarajevu. Imala je deset godina. Sa djecom iz komšiluka tog dana igrala se ispred zgrade u sarajevskom naselju Čengić vila kada su pale dvije granate ispaljene sa položaja Vojske Republike Srpske koja je pod opsadom držala grad. Njena majka Ajša Pekez govorila je za Radio Slobodna Evropa.

Mladićeva ratna uloga, bježanje od pravde i hapšenje

Kraj Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ), od proglašenja nezavisnosti Slovenije i Hrvatske 1991. pratila su tri velika oružana sukoba: u Hrvatskoj (1991-1995.), Bosni i Hercegovini (1992-1995.) i na Kosovu (1998-1999.), NATO intervencija na tadašnju SR Jugoslaviju desila se 1999. Vođena su još dva sukoba manjih razmjera, u Sloveniji (juni-juli 1991.) i u "bivšoj jugoslovenskoj republici Makedoniji", sadašnjoj Sjevernoj Makedoniji (januar-avgust 2001.).

U prvostepenoj presudi Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju, odnosno njegov sukcesor Mehanizam za međunarodne krivične sudove (MICT) u Hagu proglasio je Ratka Mladića krivim i za progone, istrebljenja, ubistva, deportacije, prisilno premještanje, terorisanje, protivpravne napade na civile, te uzimanje talaca i genocid u Srebrenici.

Mladića su hrvatski sudovi kao komandanta Jugoslovenske narodne armije (JNA) u odsustvu osudili na 20 godina zatvora za ratne zločine počinjene u Dalmaciji tokom ratova u bivšoj Jugoslaviji.

Iako se u haškoj optužnici nije teretio za djela tokom rata u Hrvatskoj gdje je bio komandant Devetog korpusa JNA u Kninu, za hrvatske vlasti Mladić se smatra odgovornim za protjerivanja hrvatskog stanovništva sa tih prostora, kao i granatiranje Zadra i Šibenika.

Prvo pojavljivanje pred sudom

Tok suđenja

Suđenje Ratku Mladiću je počelo 2012. i trajalo ukupno 530 dana.

Tokom četvorogodišnjeg procesa koji je započeo 16. maja 2012. izvedena su 592 svjedoka, te predočeno oko 10.000 dokaznih materijala. Sud je u obzir uzeo i 2.000 presuđenih činjenica.

Prva optužnica iz 1995. revidirana je četiri puta. Posljednji put 16. decembra 2011. kada je Mladić bio u Hagu.

Presuda za genocid u Srebrenici

Predsjedavajući sudija Alphons Orie, govoreći o tački optužnice kojom se Mladić tereti za genocid, rekao je da je Vijeće konstatovalo da su pripadnici VRS namjeravali da unište bosanske Muslimane, koji su činili dio zaštićene grupe.

"Vijeće je konstatovalo da su fizički izvršioci namjeravali da unište bosanske Muslimane u Srebrenici koji su činili značajan dio zaštićene grupe. Vijeće je shodno tome konstatovalo da su nad bosanskim Muslimanima u Srebrenici i njenoj okolini počinjena krivična djela genocida, progona, istrebljivanja i ubistva, kao i nehumana djela prisilnog premještanja“, rekao je Orie.

Snage VRS stvorile su prethodno atmosferu nesigurnosti i nepodnošljivosti u Srebrenici. Odvajali su muškarce, među kojim je bilo i dječaka starih 12 godina, ali i starijih od 60 godina. Sud je konstatovao da ih je nekoliko hiljada sistematski poubijano. Također, navedeno je i prikrivanje tragova zločina, iskopavanjem masovnih grobnica, te premještanjem tijela žrtava u druge grobnice izvan Bratunca i Srebrenice.

Prvostepena presuda

Sudsko vijeće Haškog tribunala, kojim je predsjedavao sudija Alphonso Orie, (te Christoph Flügge i Bakone Justice Moloto) osudilo je Ratka Mladića po 10 od 11 tačaka optužnice.

Profesionalni vojnik i najtraženiji haški bjegunac, koji se od pravde skrivao gotovo 16 godina, kriv je za genocid nad bosanskim Muslimanima u Srebrenici, zaštićenoj zoni Ujedinjenih naroda (UN).

Osuđen je za:

  1. Genocid u Srebrenici
  2. Progon
  3. Istrebljivanje
  4. Ubistvo – zločin protiv čovječnosti
  5. Ubistvo – kršenje zakona i običaja ratovanja
  6. Deportaciju
  7. Prisilno premještanje
  8. Terorisanje
  9. Napad na civile
  10. Uzimanje talaca

Vijeće je zaključilo da su u nekoliko opština počinjena ubistva, koja su predstavljala zločin protiv čovječnosti i konstatovalo da su mnoge žrtve ubijene prije, za vrijeme i nakon napada bosanskih Srba na nesrpska sela, okolnosti su bile strašne, oni koji su pokušali da se bili su suočeni s nemilosrdnom silom.

Vijeće se nije uvjerilo da je postojao plan da se počini genocid 1992. godine u šest opština: Ključ, Kotor Varoš, Sanski most, Prijedor, Vlasenica, Foča, jer su Muslimani, prema mišljenju Sudskog vijeća, činili malu grupu da bi se takva namjera mogla utvrditi.

Ratko Mladić osuđen je i kao učesnik više udruženih zločinačkih poduhvata.

Ulaganje žalbe odbrane i tužilaštva

Na prvostepenu presudu žalbu je uložila njegova odbrana sa zahtjevom da bude oslobođen ili da mu bude ponovo suđeno. Tužilaštvo se takođe žalilo i tražilo da Mladić bude proglašen krivim i za genocid u još šest opština u BiH.

Tužilaštvo je zatražilo od sudija Međunarodnog rezidualnog mehanizma za krivične sudove da odbaci žalbu Ratka Mladića da nije odgovoran za masovna ubistva i protjerivanja iz srebreničke enklave.

XS
SM
MD
LG