Linkovi

Biden: Putin je odgovoran za smrt Alekseja Navalnog


Američki predsjednik Biden govori o smrti Alekseja Navalnog tokom izjava iz Bijele kuće u Washingtonu
Američki predsjednik Biden govori o smrti Alekseja Navalnog tokom izjava iz Bijele kuće u Washingtonu

Američki predsednik Joe Biden poručio je u petak da je ruski predsjednik Vladimir Putin odgovoran za smrt ruskog opozicionog lidera Alekseja Navalnog u zatvorskoj koloniji.

"Nema sumnje da je Putin odgovoran za smrt Navalnog. Ono što se dogodilo Navalnom je još jedan dokaz Putinove brutalnosti. Niko ne bi trebalo da bude u zabludi...Putin ne napada samo građane u drugim zemljama, kao što vidimo u Ukrajini - on takođe čini užasne zločine protiv svog naroda", naglasio je Biden.

Biden je na konferenciji za novinare u Bijeloj kući rekao da nije iznenađen, ali da je bijesan zbog smrti Navalnog. Dodao je da Amerika "ne zna šta se tačno dogodilo" ali da nema sumnje da je smrt ruskog opozicionog lidera "posljedica nečeg što su Putin i njegovi razbojnici uradili"."

Rekao je i da razmatra dodatne korake da kazni Rusiju poslije smrti Navalnog.

Navalni se "hrabro suprostavljao korupciji, nasilju i svim lošim stvarima koje je radila Putinova vlada. U odgovoru na to, Putin je naredio da se (Navalni) otruje, hapsi, krivično goni zbog izmišljenih krivičnih djela", rekao je američki predsjednik i dodao da je Navalni, "čak i u zatvoru, bio snažan glas za istinu".

"Mogao je da bezbjedno živi u egzilu nakon pokušaja atentata 2020. godine, koji ga je gotovo ubio. Umjesto toga se vratio u Rusiju, znajući da će vjerovatno biti zatvoren, možda ubijen ako nastavi sa svojim radom. Uprkos tome, vratio se. Zato što je duboko vjerovao u svoju zemlju, u Rusiju", istakao je Biden.

Bdijenje za Alekseja Navalnog u Vilnius, Litvanija (Foto: PETRAS MALUKAS / AFP)
Bdijenje za Alekseja Navalnog u Vilnius, Litvanija (Foto: PETRAS MALUKAS / AFP)

Potpredsednica Sjedinjenih Država Kamala Harris rekla je prethodno u petak da bi smrt ruskog opozicionog lidera u zatvorskoj koloniji na Arktiku, ako bude potvrđena, bila dodatni znak brutalnosti ruskog predsjednika.

Američki državni sekretar Antony Blinken prethodno je rekao da vijest o smrti Navalnog ukazuju na ono što je opisao kao „slabost i trulež“ sistema koji je izgradio predsjednik Rusije.

„Njegova smrt u ruskom zatvoru i fiksacija i strah od jednog čovjeka samo naglašavaju slabost i trulež u srcu sistema koji je Putin izgradio. Rusija je odgovorna za ovo“, kazao je Blinken.

Blinken se sastao sa suprugom Navalnog Julijom u Minhenu i izrazio saučešće, saopšteno je iz State Departmenta.

Sjedinjene Države rade na tome da potvrde smrt ruskog opozicionara, rekao je savjetnik za nacionalnu bezbjednost Jake Sullivan za NPR.

On je rekao da, ako smrt Navalnog bude potvrđena, da je to "užasna tragedija" i da imajući u vidu dugu i gnusnu istoriju tokom koje je ruska vlada više puta naudila svojim protivnicima, da se pokreću očigledna pitanja o tome šta se dogodilo".

Kremlj odbacuje odgovornost. Portparol Dmitrij Peskov ocijenio je da su izjave zapadnih lidera o smrti Navalnog neprihvatljive i "apsolutno sulude", prenosi Interfaks. Lider Pravedne Rusije, bliske Kremlju, Sergej Mironov naveo je da od smrtni Navalnog "koristi imaju neprijatelji Rusije".

Američki analitičari: Putinova poruka svijetu

Michaell Battler, profesor političkih nauka na univerzitetu Clark, kaže da je, osim brojnih izraza žaljenja, teško očekivati da će smrt Alekseja Navalnog imati veći uticaj na pristup Zapada Rusiji ili ratu u Ukrajini, uprkos tome što je u pitanju tako istaknuti opozicionar i protivnik Putina. „Kao još jedna demonstracija surovosti Putinovog režima, njegovog olakog uzimanja ljudskog života i netolerancije prema svima koji se ne slažu sa njim, nažalost – ovo je stara priča. Zbog toga ne očekujem da odgovor SAD i NATO saveznika bude drugačiji od statusa kvo“.

On ukazuje i na „tajming“ – trenutak kada su ruske vlasti objavile vijest neposredno pred početak bezbjednosne konferencije u Minhenu. „To je naravno isti važan događaj na kome je Putin 2007. godine iznio svoju osudu Zapada, što je navodno bio trenutak kada je počelo urušavanje odnosa Rusije i Zapada. Teško da je to baš slučajnost, a prije je u pitanju pažljivo osmišljeni signal i poruka Putina svijetu.“

Vallery Spearling, stručnjakinja za Rusiju i takođe profesorka na univerzitetu Clark, izjavila je da je vijest o smrti Navalnog užasna, i nažalost „sasvim predvidiva.“

„Putinov režim nikada nije tolerisao ozbiljnu opoziciju, a smrt Navalnog je nažalost jedna od sve većeg broja političkih ubistava koje je izvršo taj režim. Ako je istina da je mrtav, pitam se da li će njegova supruga Julija Navalna, sada igrati veću i istaknutiju ulogu u ruskoj političkoj opoiziciji.“

Predsjednica Evropske komisije Ursula Von der Leyen i visoki predstavnik EU za spoljnu politiku Joseph Borell su u zajedničkom saopštenju poručili da će Evropska unija da uradi sve što može da pozove Rusiju na odgovornost zbog smrti ruskog opozicionara.

"Polako ga je ubijao predsjednik Putin i njegov režim, koji se najviše plaše nezadovoljstva svog naroda. Nećemo štedjeti napore da pozovemo na odgovornost ruske političke lidere i vlasti", naveli su lideri Evropske komisije i zatražili od Rusije da utvrdi sve činjenice u vezi sa smrću Navalnog i "odmah oslobodi sve političke zatvorenike".

Generalni sekretar NATO-a Jens Stoltenberg rekao je da Rusija mora da odgovori na neka pitanja, ako su izvještaji o smrti ruskog opozicionara tačni.

"Vidimo da Rusija postaje sve više autoritarna i da godinama koristi represiju nad opozicijom", rekao je Stoltenberg.

Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Gutereš šokiran je izvještajima o smrću Navalnog i zahtijeva "punu, kredibilnu i transparentnu istragu", saopštio je u petak njegov portparol.

Ujedinjene nacije prethodno su saopštile da su užasnute viješću o smrti Navalnog i pozvale na kredibilnu istragu.

Odavanje počasti Alekseju Navalnom u Pragu (Foto: Milan Kammermayer / AFP) .
Odavanje počasti Alekseju Navalnom u Pragu (Foto: Milan Kammermayer / AFP) .

"Ako neko umre u zatvoru, pretpostavka je da je država odgovorna - i ta odgovornost se može odbaciti samo nezavisnom, temeljnom i transparentnom istragom koju bi sprovelo nezavisno tijelo", saopštila je portparolka kancelarijje UN za ljudska prava Liz Trosel. Istragu je zatražio i OEBS.

“Od samog početka, zatvaranje gospodina Navalnog predstavljalo je kršenje prava na izražavanje protesta i na fer suđenje", rekao je direktor Kancelarije za demokratske institucije i ljudska prava OEBS-a Mateo Mekaki.

"Ako je ovo tačno, bez obzira na formalan uzrok, za preranu smrt je lično odgovaran Vladimir Putin koji je dao zeleno svijetlo da se Aleksej otruje i zatim da se zatvori", rekao je Mihail Hodorovski, ruski tajkun u egzilu.

Bivši šahovski velemajstor i opozicioni aktivista Gari Kasparov rekao je da je "Putin pokušao i da nije uspio da Navalnog brzo i tajno ubije otrovom, i sada ga je ubio polako i javno u zatvoru".

"Ubijen je zato što je razotkrio Putina i njegovu mafiju kao prevarante i lopove", napisao je Kasparov, koji živi u inostranstvu.

XS
SM
MD
LG