Linkovi

Johnson, Tacher, May - torijevci koje je srušila sopstvena stranka


Dauning strit 10 u Londonu - rezidencija britanskog premijera.

Britanski premijer Boris Johnson je najnoviji lider britanskih konzervativaca koji je iskusio gnjev svoje stranke, poslije serije ostavki u vladi opterećenoj brojnim aferama. Torijevci su prethodno smijenili još troje svojih lidera:

Margaret Tačer (Tacher)

Šefica britanske vlade koja je bila najduže na vlasti od svih premijera u 20. vijeku, u suzama je podnijela ostavku u novembru 1990. poslije pobune u kabinetu.

ARHIVA - Britanska premijerka Margaret Tačer vraća se u Dauning strit posle susreta sa kraljicom Elizabetom u Bakingemskoj palati 11. maja 1987.
ARHIVA - Britanska premijerka Margaret Tačer vraća se u Dauning strit posle susreta sa kraljicom Elizabetom u Bakingemskoj palati 11. maja 1987.

Obećala je da će nastaviti da se bori, nakon što je tijesnom većinom glasova pobijedila u prvom krugu glasanja za lidera Konzervativne stranke, ali je zatim prihvatila da je njena pozicija postala neodrživa.

Iako je ubjedljivom većinom glasova osvojila treći mandat 1987. godine, njeno uvođenje univerzalnog poreza koji je plaćao svaki odrasli Britanac bez obzira na primanja izazvao je žestok otpor i proteste u zemlji. Tačer se suočavala i sa snažnim protivljenjem članova sopstvenog kabineta zato što se odlučno borila za tješnje veze sa Evropom.

Njen nekadašnji bliski saveznik Džefri Hou je podnio ostavku u kabinetu i oštro je napao u parlamentu zbog njene evropske politike.

Poslije toga, bivši ministar odbrane i zaštite životne sredine Majkl Heseltin kandidovao se za lidera stranke, prije nego što je na čelo trke u drugom krugu izbio Džon Mejdžor, koji je postao novi premijer.

Ian Dankan Smit

Dankan Smit, pripadnik grupe euroskeptika desnog krila, trojice političara koje je Mejdžor u jednom trenutku nazvao "gadovima", pobijedio je u trci za lidera Konzervativne stranke 2001. godine, i zamijenio Vilijama Hejga nakon što je stranka pretrpjela još jedan izborni poraz od laburista.

Njegovom iznenađujućem usponu doprinijela je sama Margaret Tačer i njeni lojalisti u parlamentu. Međutim, "tihi čovjek" britanske politike, kakav je imidž izgradio, nije bio dovoljno upečatljiv kao rival harizmatičnom laburističkom premijeru Toniju Bleru.

Do oktobra 2003, torijevci u parlamentu su već očajavali jer Dankan Smit nije uspijevao da ostvari pomak protiv Blera, uprkos snažnom protivljenju javnosti britanskom učešću u ratu u Iraku.

Izgubio je glasanje o povjerenju i postao prvi lider torijevaca koji se nije kandidovao na opštim izborima od Nevila Čemberlena, koji je optužen za kolaboraciju sa Adolfom Hitlerom krajem 1930-ih.

Tereza Mej (May)

Bivša ministarka unutrašnjih poslova Tereza Mej došla je na vlast u julu 2016. poslije šokantnog britanskog referenduma o izlasku iz Evropske unije, poslije kojeg je tadašnji premijer Dejvid Kameron podnio osvtavku.

ARHIVA - Bivša britanska premijerka Tereza Mej govori na debati u donjem domu britanskog parlamenta 30. decembra 2020.
ARHIVA - Bivša britanska premijerka Tereza Mej govori na debati u donjem domu britanskog parlamenta 30. decembra 2020.

Mej je odmah postala nadležna za pregovore o uslovima britanskog izlaska iz Unije, ali su njene pokušaje da ispregovara "meki" Bregzit oborile tvrdokorne pristalice Bregzita iz Konzervativne partije.

Mej je u junu 2017. rapisala vanredne opšte izbore u nadi da će ojačati svoju poziciju protiv pobunjenih pristalica Bregzita i laburista. Taj potez se pokazao velikom greškom. Laburisti, pod vođstvom lidera ljevice Džeremija Korbina, osvojili su značajna nova mjesta u parlamentu zbog čega je bila primorana da se okrene tvrdoj struji unionista u Sjevernoj Irskoj da bi imala podršku u parlamentu.

Preživjela je glasanje o nepovjerenju koje su tražili pobunjeni torijevci u decembru 2018. Međutim, nakon što je njen dogovor o Bregzitu četvrti put odbačen u Donjem domu parlamenta, politički je teško oslabljena. U maju 2019. je objavila da podnosi ostavku, što je pokrenulo trku za lidera Konzervativne stranke koja je dovela Džonsona na vlast dva mjeseca kasnije.

XS
SM
MD
LG