Linkovi

Po pitanju tolerancije "gvozdena zavjesa" i dalje postoji


Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)
Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)

U zemljama centralne i istočne Evrope značajno manji broj ljudi prihvatio bi muslimane i Jevreje kao dio svoje porodice ili komšiluka. Srbiju po tom pitanju odlikuje viši stepen tolerancije od ostalih nezapadnih zemalja, ali ne i kada je riječ i pravima gejeva i lezbejki na brak.

Prema nedostatku tolerancije u odnosu na druge religije, Srbija zauzima treće mesto na kontinentu, rezultati su obimnog istraživanja stavova i vrednosti stanovnika Evrope koje je između ostalog pokazalo da podjela na Istok i Zapad u kulturološkom smislu još uvijek nije prevaziđena.

Istraživanje, koje je sproveo Pew Research Center iz Sjedinjenih Država, a čije rezultate prenosi Demostat, sprovedeno je među skoro 56.000 punoljetnih odraslih osoba u 34 države Zapadne, Centralne i Istočne Evrope, između 2015. i 2017. godine.

Muslimana u porodici u skoro svakoj anketiranoj zemlji u Centralnoj i Istočnoj Evropi prihvatilo bi manje od polovine odraslih, dok bi u gotovo svakoj zapadnoevropskoj zemlji više od polovine ispitanika to prihvatilo, a slična podjela se javlja i u pogledu prihvatanja Jevreja.

Po pitanju odnosa prema muslimanima i Jevrejima, Srbija se nalazi negdje na sredini evropske ljestvice, odnosno jedna je od zemalja centralog i istočnog dijela kontinenta u kojima se iskazuje veći stepen tolerancije. 43 odsto Srba izjasnilo se da bi prihvatilo muslimana u svojoj porodici, dok je prema Jevrejima pozitivniji odnos – 61 odsto građana Srbije reklo je da im ne bi smetalo da Jevreji budu dio njihove familije.

Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)
Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)

Snaga kontrasta vidi se na primeru Jermena, gdje svega sedam odsto građana kaže da bi prihvatilo muslimana kao člana svoje porodice, dok je prema Jevrejima ovaj procenat raste na nešto više od 28 odsto. Sa druge strane, u po ovom pitanju najtolerantnijoj Holandiji čak 88 odsto ispitanih nema ništa protiv da neko od članova njihove porodice bude muslimanske vjeroispovesti, dok bi 96 odsto prihvatilo i Jevrejina kao dio svoje porodice.

Za razliku od, po pitanju religije liberalnije i sekularne Zapadne Evrope, anketirani građani Srbije većinom su izrazili da je pripadanje određenoj vjerskoj zajednici – konkretno pravoslavnom hrišćanstvu - neophodan preduslov da bi se neko smatrao "pravim Srbinom". Čak 78 odsto Srba smatra da biti pravoslavac znači – biti "pravi" Srbin, što Srbiju stavlja na treće mesto na listi država Evrope koje imaju nizak prag tolerancije prema drugim religijama.

Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)
Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)

Sa druge strane, u Zapadnoj Evropi većina ljudi ne smatra da je religija glavni dio njihovog nacionalnog identiteta. U Francuskoj i Ujedinjenom Kraljevstvu, na primjer, većina kaže da nije važno biti hrišćanin da bi bili istinski Francuzi ili istinski Britanci.

Oštra podjela između Istoka i Zapada vidljiva je na još jednoj komponenti nacionalizma – kulturološkom šovinizmu. U anketi ispitanici su širom kontinenta pitani da li se slažu sa izjavom: "Naši ljudi nisu savršeni, ali naša kultura je superiornija od drugih". Uz izuzetke, Evropljani u središtu i istočnom dijelu kontinenta skloniji su da kažu da je njihova kultura superiorna. Osam zemalja u kojima je ovaj stav najviše zastupljen su geografski na istoku: Grčka, Gruzija, Jermenija, Bugarska, Rusija, Bosna, Rumunija i Srbija. Čak 65 odsto Srba smatra da je njihova nacija bolja i važnija od drugih. Grci su najekstremniji, a nešto umereniji u regionu su jedino Hrvati gde 44 odsto građana vjeruje u superiornost svoje nacije.

Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)
Rezultati straživanja Pju risrč centra (Pew Research Center) iz SAD (Grafika: Demostat.rs)

Većina Evropljana iz centralnog i istočnog dijela protivi se istopolnim brakovima, a Srbija se nalazi na 6. mestu po broju onih koji ih ne podržavaju (83 odsto gradjana je protiv) na listi od 34 države. Po pitanju prava na abortus, žitelji Srbije su se izjasnili kao nešto liberalniji, te je njih 63 odsto reklo da podržava da abortus bude zakonsko pravo žene. Oko ovog pitanja nema većih razlika izmedju Zapadne i Istočne Evrope – većina građana, sa manjim razlikama u procentima, zalaže se za pravo na abortus.

XS
SM
MD
LG