Linkovi

Organizacije upozoravaju na prijetnje po slobodu medija u svijetu


Članovi Reportera bez granica drže portrete zatvorenih turskih novinara tokom demonstracija ispred turske ambasade, u Parizu, Francuska, 5. januara 2018.

Neprekidni napadi populističkih političara na medije predstavljaju prijetnju glavnim demokratijama, saopštile su dvije međunarodne organizacije u srijedu.

U svojim godišnjim izvještajima o stanju slobode štampe širom sveta, Reporteri bez granica i Fridom House oštro su kritikovali zapadne populističke lidere zbog diskreditovanja medija, kritika upućenih novinarima i prijetnji uvođenjem restrikcija.

"Ne tako davno, prije pet godina, činilo se da globalni pritisak na medije ne utiče na Sjedinjene Države, ili utvrđene demokratije u Evropi na bilo koji značajan način", kaže Freedom house u svom izvještaju "Globalno stanje slobode medija, 2017-2018."

"Danas, populistički lideri predstavljaju glavnu prijetnju po slobodno izražavanje u tim otvorenim društvima."

Reporteri bez granica ponudili su upadljivo sličnu procenu, upozoravajući da "sve više i više, demokratski izabrani lider ne vide više medije kao dio neophodnog podupirača demokratije, već kao protivnika protiv koga otvoreno iskazuju svoju averziju".

Predsjednik Donald Tramp našao se pod oštrim kritikama obje organizacije.

Reporteri bez granica nazvali su ga "entuzijastičnim oštrim kritizerom medija", dok Freedom House upozorava da je Trampova karakterizacija medija kao "neprijatelja američkog naroda" i njegovo neslaganje sa novinarima i medijskim organizacijama "podrila povjerenje javnosti u novinarstvo zasnovano na činjenicama".

Tadašnji izabrani predsednik, Donald Tramp, prima pitanje na svojo pres konferenciji u Njujorku, 11. januara 2017, u kome se kaže da su ruski agenti prikupili kompromitujuće informacije o njemu, na šta on reaguje: "To su sve lažne vesti. Laži. To se nije dogodilo".
Tadašnji izabrani predsednik, Donald Tramp, prima pitanje na svojo pres konferenciji u Njujorku, 11. januara 2017, u kome se kaže da su ruski agenti prikupili kompromitujuće informacije o njemu, na šta on reaguje: "To su sve lažne vesti. Laži. To se nije dogodilo".

​Od Bijele kuće nije bilo moguće odmah dobiti reakciju na ove kritike.

Godišnji izveštaj Reportera bez granica o slobodi štampe ocenjuje slobodu štampe u 180 zemalja na skali od 1 do 180, pri čemu je 1 nasjlobodnija, a 180 najmanje slobodna.

U godišnjem izvještaju, Norveška je preuzela prvo mesto od Finske, dok je Severna Koreja ostala na dnu, na 180 mestu.

SAD se nalaze na 45. mjestu, što je pad od dva mjesta i nastavak trenda opadanja započet pod administracijom bivšeg predsednika Baraka Obame, ali i ubrzanje pod Trampom. Rang lista stavlja SAD u grupu zemalja sa Belizeom, Italijom, Rumunijom i Južnom Korejom.

U Evropi, u kojoj je istorijski štampa najslobodnija u svijetu i koja ima osam sektora najslobodnije štampe u svijetu, primjetan je vidan pad po regionalnim indikatorima.

U Francuskoj, gurali su novinara koji je na pres konferenciji prošlog maja pitao političara u vezi sa njegovom umiješanošću u skandal.

U Poljskoj, regulatorna tijela ocijenila su da vodeća TV stanica "promoviše nezakonite radnje" kroz svoje izvještavanje o antivladinim protestima, saopštava Freedom House.

U Mađarskoj, slobodna štampa samo što nije nestala, pošto su biznismeni udruženi sa vladajućom strankom "stekli većinu poslednjih bastiona nezavisnih medija", stoji također u izvještaju.

"Na to mislimo kada govorimo o mržnji prema novinarima koja dolazi od političkih lidera u neautoritarnim režimima, što je zaista zabrinjavajuće", kaže Margo Juin, sjevernoamerički direktor u Reporterima bez granica.

Član Unije novinara Turske drži transparent na kome piše "Dosta!" tokom demonstracija u znak obeležavanja Svetskog dana slobode štampe u centru Istanbula, 3. maj 2017.
Član Unije novinara Turske drži transparent na kome piše "Dosta!" tokom demonstracija u znak obeležavanja Svetskog dana slobode štampe u centru Istanbula, 3. maj 2017.

"Trampov efekat"

"Trampov efekat" zatalasao je zemlje kao što je Turska, koja ostaje svjetski lider po broju zatvorenih novinara, i Filipine, gde je predsjednik Rodrigo Duerte otvoreno pretio novinarima.

U Kambodži, koja je pala za deset mjesta na listi Reportera bez granica, vlada je iskoristila Trampov kriticizam da opravda veliki slom nezavisnih medija.

Sara Repući iz Freedom House-a, kaže da je porediti pogrešno. Dok je štampa u Kambodži snažno ograničena, kaže, mediji u SAD su uzvratili na Trampove napade.

Dok svaki region u svijetu bilježi pad slobode medija, postoje neke svijetle tačke u dijelovima Afrike gde je nekoliko autoritarnih lidera sišlo sa vlasti.

Među njima je i Gambija, gde je novi predsjednik obećao manje restriktivne medijske zakone i uključivanje slobode izražavanja u ustav zemlje, i koja je skočila za 21 mjesto, što je najveći pomak u Africi, prema Reporterima bez granica.

XS
SM
MD
LG