Linkovi

Nove EU sankcije Bjelorusiji, Biden traži istragu zbog prinudnog spuštanja aviona u Minsk


Avion Rajanera koji je prinudno spušten na aerodrom u Minsku (Foto: AFP)

Lideri Evropske unije saglasili su se u ponedjeljak da uvedu nove sankcije Bjelorusiji, uključujući i ekonomske, pozvali svoje aviokompanije da izbjegavaju vazdušni prostor te zemlje i odobrili rad na uvođenju zabrane bjeloruskim kompanijama da uđu u evropski vazdušni prostor ili slete na njene aerodrome, saopštio je portparol predsjednika Evropskog savjeta Šarla Mišela.

Lideri 27 zemalja članica EU su na sastanku u Briselu zatražili da se odmah oslobode aktivista Roman Protaševič i Sofija Sapega, kao i da Međunarodna organizacija za civilno vazudhoplovstvo sprovede istragu incidenta u Minsku, gdje je prinudno prizemljen avion Ryanair-a na letu iz Poljske u Viljnus, u Litvaniji.

Takođe su izrazili solidarnost sa Letonijom koja je protjerala bjeloruskog ambasadora i sve diplomate u odgovoru na isti potez Minska, koji je naložio letonskom diplomatskom izaslaniku da napusti Bjelorusiju.

Ministri EU sada bi trebalo da formalizuju političke odluke donijete na samitu u Briselu.

Predsjednik SAD Joe Biden pozdravio je vijest o sankcijama i drugim mjerama Evropske unije i dodao da je od svog tima zatražio da utvrdi "odgovarajuće opcije" da bi se osigurala odgovornost, u "bliskoj saradnji sa EU, drugim saveznicima i partnerima, i međunarodnim organizacijama.

Biden je zatražio sporovođenje međunarodne istrage i oslobađanje Protaševiča i stotina drugih političkih zatvorenika u Bjelorusiji, uz ocjenu da su prinudno prizemljenje aviona i hapšenje Potaševiča "direktno kršenje međunarodnih normi".

Sjedinjene Države su prethodno oštro osudile "šokantan" potez bjeloruskih vlasti i zatražile sprovođenje istrage, a Minsk optužile za narušavanje međunarodnog mira i bezbjednosti.

U međuvremenu, američki sekretar za saobraćaj Pit Butidžidž rekao je za kablovsku mrežu CNN da je potrebno razmotriti bezbjednost letova američkih aviokompanija iznad Bjelorusije

Odluka bjeloruskih vlasti da prinudno spuste avion Rajanera u Minsk i uhapse novinara koji je bio jedan od putnika je "otmica u organizaciji države", rekao je generalni direktor irske aviokompanije Majkl O'Liri.

"Riječ je o otmici u organizaciji države, državno sponzorisanoj pirateriji... Izgleda da su vlasti htjele da uhapse novinara i osobu koja je bila sa njim. Vjerujem da je na aerodromu bilo i agenata KGB-a", kazao je direktor Rajanera.

Bjeloruske vlasti uhapsile su novinara Romana Protaševiča nakon što je avion kojim je putovao iz Atine za Viljnus neplanirano sletio u Minsk, poslije lažne dojave o bombi u avionu.

U video snimku, postavljenom na internet, Protaševič je rekao da je dobrog zdravlja i da se nalazi u pritvornom centru u Minsku i priznao da je učestvovao u organizovanju masovnih protesta u prijestonici prošle godine.

Protaševič je jedan od administratora kanala NEXTA Live na medijskoj platformi Telegram, koja pokritva proteste koji su izbili u Bjelorusiji poslije osporenih predsjedničkih izbora. Vlasti Bjelorusije su objavile da je Protaševič pod istragom zbog sumnje za organizovanje masovnih nereda, remećenje poretka i podsticanje mržnje u društvu.

Liderka bjeloruske opozicije u egzilu Svetlana Tihanovskaja rekla je da se boji za Protasevičev život jer je riječ o poznatom protivniku bjeloruskog predsjednika Aleksandra Lukašenka.

Velika Britanija pozvala je na momentalno oslobađanje bjeloruskog novinara.

"Ujedinjeno kraljevstvo osuđuje potez bjeloruskih vlasti koje su uhapsile novinara na prevaru. Pozivamo da se momentalno oslobode gospodin Protasevič i drugi politički zatvorenici u Bjelorusiji", rekao je ministar spoljnih poslova Britanije Dominik Rab.

Irski ministar spoljnih poslova Sajmon Koveni izjavio je da vjeruje da je u avionu bilo i nekoliko članova tajne sužbe.

"Petoro ili šestoro ljudi je napustilo avion. Jedan je uhapšen, što znači da su ostali pripadnici tajne službe".

EU je već uvela tri runde sankcija Bjelorusiji zbog predsjedničkih izbora u toj zemlji, a već je radila i na četvrtom paketu sankcija za pojedine zvaničnike prije incidenta sa Rajanerom.

Nove sankcije bi mogle da uključe i zabranu letova svih bjeloruskih kompanija iznad EU i zabranu bjeloruskoj kompaniji Belavia da slijeće na evropske aerodrome.

XS
SM
MD
LG