Linkovi

Sekretarijat za unutrašnju bezbjednost SAD prikupljao obavještajne podatke o novinarima


Protesti u Portlandu, u Oregonu

Američki Sekretarijat za unutrašnju bezbjednost (DHS) saopštio je u petak da je naložio agentima da prestanu da sastavljaju i dijele „obavještajne izvještaje” o novinarima.

Sekretarijat se oglasio dan nakon što je dnevnik Washington Post prenio da je jedan odsjek u DHS-u sastavio tri izvještaja o dvojici novinara koji su izvještavali sa protesta u Portlandu, u Oregonu, a zatim ih podijelio federalnim agencijama za sprovođenje zakona.

U izvještajima, koje je pripremila Kancelarija za obavještajne podatke i analize, navodi se da su novinari objavili procurjela dokumenta, koja nisu bila povjerljiva, o raspoređivanju federalnih agenata u Portlandu. Kancelarija je zadužena za objedinjavanje obavještajnih podataka u Sekretarijatu za unutrašnju bezbjednost i za davanje tih informacija državnim i lokalnim vlastima, kao i privatnim partnerima.

U saopštenju, kancelarija je navela da je vršilac dužnosti sekretara za unutrašnju bezbjednost Chad Wolf​ zaustavio prikupljanje informacija o novinarima i naložio sprovođenje istrage.

„Vršilac dužnosti sekretara ne podržava tu praksu i riješen je da osigura da svi službenici sekretarijata poštuju principe profesionalizma, nepristrasnosti i poštovanja ljudskih prava i sloboda, naročito kada je riječ o ustavnom pravu na slobodu govoru”, saopštio je portparol Sekretarijata Alexei Woltornist​.

Detalji obavještajnih izvještaja objavljeni su dok traju protesti u Portlandu i New Yorku, gdje su pripadnici federalnih snaga u civilnim odjelima hapsili demonstrante na ulicama i odvozili ih kombijima bez ikakvih obilježja.

Washington Post je prenio da su se u obavještajnim izvještajima nalazili snimci i opisi tweetova Mikea Bakera, novinara dnevnika New York Times i Benjamina Wittes​a, glavnog i odgovornog urednika bloga Lawfare, koji se bavi nacionalnom bezbjednošću. U izvještaju su bili i podaci o tome koliko puta su njihove objave na društvenim mrežama likeovane ili retweetovane.

Baker je jedan od autora članaka o internim dokumentima Sekretarijata za unutrašnju bezbjednost o protestima i nemirima u Portlandu. U jednom od članaka iznose se detalji dokumenta u kojem se upozorava da federalni agenti raspoređeni u gradu "nisu obučeni za kontrolu nemira ili masovnih demonstracija".

Wittes, koji je takođe saradnik Instituta Brookings, prenio je da je DHS sredinom jula naložio svojim službenicima da nadziru objave na društvenim mrežama i prikupe informacije o ljudima koji su osumnjičeni za uništavanje javnih spomenika.

Komentarišući obavještajne izvještaje, Wittes je na Twitteru objavio da razmatra svoje pravne opcije.

„Ono što je zabrinjavajuće u ovoj priči je što je kancelarija dijelila moje tweetove 'kao obavještajne podatke'. Nisam siguran kako moje izvještavanje o dokumentima koji nisu povjerljivi predstavlja prijetnju po unutrašnju bezbjednost koja opravdava prikupljanje i dijeljenje obavještajnih izvještaja o jednom američkom državljaninu, naročito onom koji iskazuje svoje pravo na slobodu govora”, objavio je Wittes na Twitteru.

Analitičari upozoravaju da sporni potez Sekretarijata potencijalno predstavlja kršenje prvog amandmana američkog Ustava, koji garantuje pravo na slobodu govora.

„Iako pojedinačni novinari nisu uplašeni, taj potez je veoma zabrinjavajući i potencijalno neustavan. Drugi novinari će možda dobro da razmisle prije nego što se budu bavili takvom vrstom istraživačkog novinarstva”, ističe Nora Benavides, direktorica Programa za slobodu govora u SAD, u neprofitnoj organizaciji Pen Amerika, koja promoviše slobodu govora i medija.

Benavides ističe da prikupljanja obavještajnih izvještaja predstavlja „ozbiljnu prijetnju po prvi amandman Ustava”.

„Novinari ne bi trebalo da budu u situaciji da razmišljaju o tome da li bi trebalo da rade svoj posao i da time rizikuju da potencijalno budu dio obavještajnog izvještaja ili da budu pod istragom kao da čine neko krivično djelo. Takvu praksu vidimo u nedemokratskim vladama”, upozorava Benavides.

Navela je i da izvještaji DHS-a o novinarima nisu izolovani incident i da je više federalnih agencija prošle godine sarađivalo na izradi tajne baze podataka o novinarima, aktivistima i advokatima koji su se bavili velikim migrantskim karavanom.

Lokalni ogranak televizije NBC u San Diegu, u Californiji prenio je da su u bazi podataka bila imena deset novinara i još 48 pojedinaca za koje su zvaničnici preporučili da budu „podvrgnuti kontroli na granici SAD i Meksika”.

Komentari

XS
SM
MD
LG