Linkovi

Rusija optužena da je raznijela svoj satelit testirajući raketu, krhotine ugrožavaju ISS


Arhiv - Fotografila Međunarodne svemirske stanice (ISS), 4. oktobra 2018.

Rusko testiranje oružja stvorilo je više od 1.500 komada svemirskog otpada koji sada ugrožava sedam astronauta na Međunarodnoj svemirskoj stanici, saopštili su u ponedjeljak američki zvaničnici.

State Department je potvrdio da su to ostaci sa starog ruskog satelita uništenog raketnim udarom.

"To je opasno. To je nepromišljeno. To je neodgovorno", rekao je portparol State Departmenta Ned Price.

Ruski zvaničnici odbacili su optužbe da su ugrozili astronaute na Međunarodnoj svemirskoj stanici testiranjem oružja koje je stvorilo više od 1.500 komada svemirskog otpada.

Ranije u ponedjeljak, četvorica Amerikanaca, jedan Nijemac i dva Rusa na brodu bili su primorani da nakratko potraže sklonište u svojim usidrenim kapsulama zbog krhotina.

Najmanje 1.500 komada krhotine uništenog satelita bilo je dovoljno veliko da se prikaže na radaru i vidi kroz teleskope, rekao je Price. Ali, nebrojeno mnogo drugih fragmenata premali su za praćenje, no i dalje predstavljaju opasnost po svemirsku stanicu, kao i za satelite u orbiti.

Čak i mrlja boje može da napravi veliku štetu pri kretanju brzinom od 28.000 kilometara na čas u orbiti Nešto veliko, u slučaju udara, moglo bi da izazove katastrofu.

"Nastavićemo da jasno stavljamo do znanja da nećemo tolerisati ovakvu vrstu aktivnosti", rekao je Price.

Rekao je da su SAD "u više navrata sa ruskim kolegama govorile o našoj zabrinutosti u vezi sa potencijalnim testiranjem satelita".

Kontrola misije NASA saopštila je da bi povećana prijetnja od krhotina mogla da se nastavi još nekoliko dana i da nastavi da prekida naučna istraživanja i drugi rad astronauta. Četiri od sedam članova posade stigla su na orbitalnu ispostavu u četvrtak uveče.

Astronaut NASA-e Mark Vande Hei, koji je na polovini jednogodišnje misije, nazvao je to "ludim, ali dobro koordiniranim danom" dok je kontroli misije želio laku noć.

"To je svakako bio odličan način da se povežemo kao posada, počevši od našeg prvog radnog dana u svemiru", rekao je on.

Američka svemirska komanda saopštila je da prati kretanje polje krhotina u orbiti. NASA nije dala nikakav komentar do kasnog popodneva, a u ponedjeljak kasno u ponedjeljak iz Rusije nije bilo riječi o raketnom udaru.

Slično testiranje oružja koje je izvršila Kina 2007. godine takođe je rezultiralo nebrojenim komadima krhotina. Jedan od tih komada pretio je da se opasno približi svemirskoj stanici prošle nedjelje. Iako je to kasnije odbačeno kao rizik, NASA je ipak natjerala stanicu da se pomjeri.

Testovi protivsatelitskih raketa koje su Sjedinjene Države izveli 2008. i Indija 2019. sprovedeni su na mnogo nižim visinama iznad Zemlje, znatno ispod orbite svemirske stanice.

Sve do ponedjeljka, Svemirska komanda je već pratila oko 20.000 komada svemirskog otpada, uključujući stare i pokvarene satelite iz cijelog sveta.

Jonathan McDowell iz Harvard-Smithsonian centra za astrofiziku rekao je da će biti potrebni dani, ako ne i nedjelje i mjeseci da se katalogizuju najnovije olupine i potvrde njihove orbite. Fragmenti će početi da se šire tokom vremena, zbog atmosferskog otpora i drugih sila, rekao je on.

Svemirska stanica je posebno izložena velikom riziku jer se test desio blizu njene orbite, rekao je McDowell. Ali svi objekti u niskoj orbiti Zemlje — uključujući kinesku svemirsku stanicu za tri osobe, pa čak i svemirski teleskop Huuble - biće u "nešto povećanom riziku" u narednih nekoliko godina, primjetio je on.

John Kirby, sekretar za štampu Pentagona, rekao je da je najveća zabrinutost svemirski otpad. Osim toga, Sjedinjene Države nadgledaju "vrste sposobnosti koje Rusija izgleda želi da razvije, a koje bi mogle da predstavljaju prijetnju ne samo po naše nacionalne bezbjednosne interese već i po bezbjednosne interese drugih nacija koje putuju u svemir".

Ranije tokom dana, Ruska svemirska agencija je putem Twittera saopštila da je astronautima naređeno da uđu u svoje usidrene kapsule, u slučaju da moraju brzo da pobjegnu. Agencija je saopštila da se posada vraća u rutinske operacije, a komandant svemirske stanice, Rus Anton Škaplerov, napisao je na Twitteru: "Prijatelji, kod nas je sve redovno!"

Ali oblak krhotina predstavljao prijetnju u svakoj prolaznoj orbiti - ili svakih sat i po - i sve robotske aktivnosti na američkoj strani su stavljene na čekanje.

Njemački astronaut Matthias Maurer​ takođe je morao da pronađe bezbjednije mjesto za spavanje nego što je to evropska laboratorija.

Komentari

XS
SM
MD
LG