Linkovi

Kongres odlikovao Armiju duhova, čija je misija u Drugom svjetskom ratu decenijama bila tajna


Tenkovi na napuhavanje, fotografisani u martu 1945. godine. (Foto: AP/National Archives/Ghost Army Legacy Project)
Tenkovi na napuhavanje, fotografisani u martu 1945. godine. (Foto: AP/National Archives/Ghost Army Legacy Project)

Njihova misija tokom Drugog svjetskog rata decenijama je čuvana kao velika tajna.

Uz tenkove, kamione i avione na naduvavanje, u kombinaciji sa zvučnim efektima, radio-trikovima, kostimima-uniformama i glumom, američke vojne jedinice koje su postale poznate kao Armija duhova pomogle su nadmudriti neprijatelja.

U četvrtak im je dodijeljena Zlatna medalja Kongresa SAD.

Troje od sedam poznatih preživjelih članova prisustvovali su ceremoniji u američkom Capitolu: Seymour Nussenbaum (100 godina), Bernard Bluestein (100) i John Christman (99).

„Bilo je to kao da pravimo veliku produkciju”, rekao je Nussenbaum. „Imali smo u nekim slučajevima ljude koji su se lažno predstavljali kao generali, oblačili generalsku uniformu i šetali ulicama.”

Članovi Armije duhova sa vojnim i kongresnim zvaničnicima prilikom ceremonije uručivanja Zlatne medalje Kongresa, 21. marta 2024. u Washingtonu.
Članovi Armije duhova sa vojnim i kongresnim zvaničnicima prilikom ceremonije uručivanja Zlatne medalje Kongresa, 21. marta 2024. u Washingtonu.

Nussenbaum, koji je odrastao u New Yorku, studirao je umjetnost na Pratt institutu prije nego što je regrutovan. Na kraju se pridružio jedinici specijalizovanoj za kamuflažu koja je bila dio specijalnih trupa 23. štaba.

„Naša misija je bila da prevarimo neprijatelja, da izvedemo veliki čin”, rekao je Nussenbaum, slikar koji je kasnije nastavio karijeru u komercijalnoj umjetnosti.

Zakon o počasti vojnim jedinicama Zlatnom medaljom Kongresa — najvećim odlikovanjem Kongresa — potpisao je predsjednik Joe Biden 2022. godine. To je uslijedilo nakon skoro decenije rada članova porodica vojnika i Ricka Beyera, filmskog stvaraoca i autora koji je pomogao da se njihova priča iznese na vidjelo nakon što je njihova misija deklasifikovana 1996. godine.

Beyer, predsjednik „Projekta Ostavština Armije duhova”, producirao je i režirao dokumentarni film„Armija duhova” iz 2013. godina, a koautor je knjige iz 2015. „Armija duhova Drugog svetskog rata”.

„Samo želim da budem siguran da to nije zaboravljeno”, rekao je Bejer. „Mislim da je to odlična upotreba domišljatosti i kreativnosti na bojnom polju.”

Vojnici stavljaju lažne oznake i specijalne efekte na džip, kao dio jedne od akcija Armije duhova.
Vojnici stavljaju lažne oznake i specijalne efekte na džip, kao dio jedne od akcija Armije duhova.

Armija duhova uključivala je oko 1.100 vojnika u specijalnim trupama 23. štaba, koje su izvršile oko 20 obmana na bojnom polju u Francuskoj, Luksemburgu, Belgiji i Njemačkoj, te oko 200 vojnika u 3133. specijalnoj četi za vezu, koja je izvela dvije prevare u Italiji.

Beyer kaže da su njihove misije, izvedene u blizini linija fronta, vjerovatno spasile hiljade američkih života.

Jedna od najvećih misija, nazvana Operacija Viersen, dogodila se u martu 1945. kada je obmana 23. štaba specijalnih trupa odvukla njemačke jedinice od tačke na rijeci Rajni gdje je zapravo prelazila 9. armija.

„Postavili su stotine gumenjaka” objašnjava Beyer. „Imali su svoje kamione sa ozvučenjem koji su radili više noći. Imali su pridružene druge jedinice. Osnovali su više lažnih štabova i popunili ih oficirima koji su se pretvarali da su pukovnici.”

„Ovo je poduhvat u kojem su se svi morali potruditi i bio je potpuno uspješan”, rekao je Beyer. „To je prevarilo Nijemce. Prebacili su svoje trupe na rijeku suprotno od mjesta gdje je bila prava akcija.”

Fotografija lažnih elemenata vojske iz Operacije Viersen, nastala u martu 1945. godine.
Fotografija lažnih elemenata vojske iz Operacije Viersen, nastala u martu 1945. godine.

U septembru 1944. godine, Armija duhova pomogla je da se popuni praznina u liniji generala Georgea Pattona tokom napada na Nijemce u francuskom gradu Mecu.

„Oni na kraju držali taj dio linije osam dana, što je zaista dugo u smislu obmane, pokušavajući zadržati kao da je to stvarno”, rekao je Bejer.

Među članovima porodice koji su prisustvovati ceremoniji bio je i Kim Seale iz Dallasa. Rad njegovog oca u Armiji duhova bio je iznenađenje za njega kada je - otprilike šest mjeseci nakon očeve smrti u dobi od 84 godine - 2001. godine - razgovarao sa članom Armije duhova koji je organizovao okupljanje.

„Rekao sam 'Kako to misliš, Armija duhova?'”, kaže Seale. „Moj tata nikada nije pričao o tome (…) Održao je zakletvu.”

Rekao je da mu je njegov otac Oscar Seale, koji je bio kapetan, rekao da je u jednom trenutku tokom rata prešao iz tenkovske divizije u službu kurira. Sil je rekao da sada misli da se tada njegov otac pridružio Armiji duhova.

„Bilo je to više od 20 godina učenja o Armiji duhova, učenja o tome šta je moj tata radio, učenja o tome šta su muškarci radili i jednostavnog divljenja toj priči”, rekao je Seale.

XS
SM
MD
LG