Linkovi

Izvještaj "Stanje mržnje": Porast desničarskog ekstremizma u Evropi


FILE -A poster with the writing "Courage to speak the truth" depicts German Chancellor Angela Merkel wearing a veil during a demonstration of the Legida anti-Islamization movement, an offshoot of Pegida, in Leipzig, Jan. 30, 2015.

Izvještaj “Stanje mržnje: Krajnje desničarski ekstremizam u Evropi” ukazuje na porast desničarskih grupa u više od 30 zemalja Evrope u kojima se bilježe značajni postoci građana sa negativnim osjećajima prema muslimanima, migrantima i Romima.

Piše: Nermina Kuloglija

Krajnje desničarske grupe u Evropi vidjele su protekle godine u pandemiji i protestima nakon ubistva Georgea Floyda priliku za razvoj i širenje svojih ideja, navodi se u Izvještaju triju organizacijaHope not Hate iz Velike Britanije, Expo iz Švedske i Amadeu Antonio Foundation iz Njemačke.

“Iako krajnja desnica u Evropi nije uspjela iskoristiti pandemiju koliko se nadala, ona je uvela novo doba teorije zavjera s jednostavnim objašnjenjima u kojima ljudi traže utjehu. (…) Sigurno postoji opasnost da zajednice na internetu putem teorija zavjere kreiraju i nove puteve radikalizacije”, navodi se u izvještaju rađenom s ciljem da se ukaže na razumijevanje nacionalnog mnijenja o radikalnim i kranje desničarskim grupama.

Nick Lowles, izvršni direktor organizacije Hope not Hate, smatra da se sa širenjem koronavirusa u Evropi vidio i rast desničarskih organizacija.

“Na evropskom nivou teorije zavjere, mnoge s antisemitskim korijenima, dobivaju na popularnosti i to uz porast rasnog nacionalizma prati kontinuirani porast terora krajnje desnice. Ideologije mržnje internacionalizirane su kao nikada prije, a otpor koji se pruža mora biti takav, također”, navodi Lowles.

Kako se u izvještaju navodi, ultradesničarski terorizam je u 2020. pratio trend iz 2019. godine s velikim brojem hapšenja i aktivnom mrežom koja propagira terorizam i nasilje.

“Trenutna teroristička prijetnja krajnje desnice predstavlja mrežu labavo organizovanih grupa koje povezuju pojedince na međunarodnom nivou. Glavna svrha ovih grupa je podsticanje pojedinaca da ovjekovječe nasilja, umrežavaju se i dijele znanje, bez formalnih planiranja napada. Grupe su često formirane po uzoru na prethodne grupe i često su kratkotrajne”, navodi se u izvještaju.

U Izvještaju “Stanje mržnje” prikazani su podaci za više od 30 zemalja Evrope, uključujući i zemlje Zapadnog Balkana, što ujedno predstavlja i jedinstveni katalog aktivnosti, narativa i predstavnika evropskog krajnje desnog ekstremizma, objašnjavaju autori.

Kako se u izvještaju navodi, ideje krajnje desnice su duboko ugrađene i na Zapadnom Balkanu, te predstavljaju ozbiljnu prijetnju stabilnosti regije.

“Trendovi krajnje desnice na Balkanu su trenutno u procesu fermentacije. Generacije ljudi rođene krajem socijalističkog – komunističkog režima, ili u prelaznom periodu, sve su umornije od čekanja društvenog razvoja koji ne dolazi ili dolazi ne ispunjavajući očekivanja”, navodi se, uz pojašnjenje kako stanovništvo Zapadnog Balkana migrante doživljava kao konkurenciju u smislu ograničavanja individualne afirmacije.

Izvještajem je obuhvaćena i Bosna i Hercegovina, za koju su osnov bila ranija istraživanja Balkanske istraživačke mreže Bosne i Hercegovine (BIRN BiH) koja su ukazala na postojanje desničarskih grupa.

U BiH djelovanje krajnje desničarskih organizacija nije dovoljno prepoznato iako su sigurnosne agencije ranije rekle za BIRN BiH kako su upoznate s djelovanjem ovih organizacija i prate njihov razvoj, navedeno je u izvještaju.

BIRN BiH je ranije pisao o djelovanju desničarskih i neonacističkih grupa u Prijedoru, te povezanosti mostarskih navijača i desničara sa ukrajinskim bataljonom “Azov”.

Simboli desničarskih grupa “Krv i čast” i “Borba 18” u Prijedoru. (Foto: BIRN)
Simboli desničarskih grupa “Krv i čast” i “Borba 18” u Prijedoru. (Foto: BIRN)

Zabrinjavajući stavovi prema manjinama

Izvještaj “Stanje mržnje” sadržava i istraživanje provedeno u osam evropskih zemalja u kojem je ispitano 12.000 građana, koji su pokazali zabrinjavajuće stavove prema manjinskim skupinama. Građani Švedske, Francuske, Njemačke, Velike Britanije, Mađarske, Holandije, Poljske i Italije pokazali su negativne osjećaje prema muslimanima. Najveći procenat negativnih osjećaja pokazan je u Mađarskoj, sa 54 posto ispitanika, dok je oko 30 posto ispitanika u Velikoj Britaniji imalo negativne osjećaje prema muslimanima i migrantima.

Imigracije su jedna od četiri glavne brige za ljude u Francuskoj, Njemačkoj, Italiji, Holandiji i Švedskoj, a istraživanje ukazuje kako je nepovjerenje u vlast korišteno za urote populista i radikala u mnogim zemljama.

Prema istraživanju, 79 posto ispitanika u Italiji i 67 posto ispitanika u Francuskoj smatra da je sistem u potpunosti ili djelimično slomljen, dok 50 posto Šveđana osjeća da njihova zemlja ide u “pogrešnom smjeru”.

Otkriveno je i negativno mišljenje o feminizmu, pri čemu 41 posto ispitanika u Švedskoj misli da je feminizam u “potpunosti ili donekle odgovoran za osjećaj marginalizacije i demonizacije koji su neki muškarci iskusili u društvu”. S ovim stavom se ne slažu ispitanici u Italiji, pri čemu njih 15 posto dijeli ove stavove.

Daniel Poohl, izvršni direktor Expoa, kazao je kako ovaj izvještaj pokazuje da prijetnja demokratiji koju poznajemo mijenja oblik i strategiju.

“Krajnja desnica danas je transnacionalni pokret koji organizira pristalice putem mreža, a ne staromodnih organizacija. Ako želimo to razumjeti, moramo razmišljati dalje od političkih partija, formalnih organizacija, pa čak i od državne granice. Ovaj izvještaj je prvi korak da se to učini”, navodi Poohl.

* Novinarka BIRN-a BiH Nermina Kuloglija autorica je dijela izvještaja koji se odnosi na BiH.

Komentari

XS
SM
MD
LG