Linkovi

SAD blokirale usvajanje rezolucije UN o humanitarnom primirju, borbe širom Gaze


Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Gutereš govori na sjednici Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija (Foto: Yuki IWAMURA / AFP)
Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Gutereš govori na sjednici Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija (Foto: Yuki IWAMURA / AFP)

SAD su uložile veto na rezoluciju Ujedinjenih nacija kojom se tražilo hitno primirje u Gazi. Trinaest članica je podržalo nacrt rezolucije, koju su podnijeli Ujedinjeni Arapski Emirati, dok je Britanija bila uzdržana. Prethodne rezolucije o primirju takođe su bile neuspješne.

"Kakvu poruku šaljemo Palestincima ako ne možemo da se ujedinimo oko poziva da se zaustavi nemilosrdno bombardovanje Gaze?", upitao je zamjenik ambasadora Ujedinjenih Arapskih Emirata pri UN, Mohamed Abušahab. "I kakvu poruku šaljemo civilima u sličnoj situaciji širom svijeta?".

SAD i Izrel se protive prekidu vatre jer kažu da bi to pogodovalo Hamasu. Washington podržava pauze u borbama.

Zamjenik američke ambasadorke pri UN Robert Vud rekao je da rezolucija nema veze sa realnošću i da ne bi promijenila situciju na terenu.

Ezat el Rešik, član političkog biroa Hamasa, rekao je da je američki veto "nehuman".

Izraelski ambasador Gilad Erdan rekao je da će "prekid vatre biti moguć jedino ako Hamas oslobodi sve taoce". On je zahvalio predsjedniku SAD Joe Bidenu zbog "toga što je na strani Izraela".

Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Gutereš sazvao je vanrednu sjednicu Vijeća sigurnosti nakon što je u višenedeljnim borbama stradalo najmanje 17.400 stanovnika Gaze, uglavnom žene i djeca, prema najnovijim podacima ministarstva zdravlja koje kontroliše Hamas.

"Oko 130 talaca je i dalje u zarobljeništvu. Pozivam na njihovo hitno i bezuslovno oslobađanje, kao i na humani tretman i posjete predstavnika Međunarodnog komiteta Crvenog krsta dok se ne oslobode. Istovremeno, brutalnost koju je počinio Hamas nikada ne može da opravda kolektivno kažnjavanje palestinskog naroda", rekao je Gutereš i ocijenio da nigdje nije bezbjedno u Gazi.

Izrael bombarduje Gazu i poslao je trupe i tenkove u to područje posle napada Hamasa 7. oktobra u kojem su ekstremisti ubili 1.200 ljudi i uzeli taoce, od kojih je 138 i dalje u zarobljeništvu.

Ranjeni Palestinci u bolnici u Gazi (Foto: AP/Adel Hana)
Ranjeni Palestinci u bolnici u Gazi (Foto: AP/Adel Hana)

"Bezrezervno osuđujem te napade. Užasnut sam izvještajima o seksualnom nasilju. Nema opravdanja za ubistvo 1.200 ljudi, među kojima 33 djeteta, ranjavanje hiljada i odvođenje stotina talaca", rekao je Gutereš.

Generalni sekretar pozvao se na rijetko korišteni član 99 Povelje UN da bi pred savjet iznio "bilo koje pitanje koje po njegovom mišljenju može da zaprijeti održavanju međunarodnog mira i bezbjednosti".

Niko na njegovom položaju to nije decenijama uradio. Gutereš je tražio "humanitarno primirje" da se spriječi "katastrofa sa potencijalno nepovratnim posljedicama po Palestince i cijeli Bliski istok.

Nakon što je Gutereš poslao pismo, Ujedinjeni Arapski Emirati pripremili su nacrt rezolucije u kojoj se humanitarna situacija u Gazi naziva "katastrofom" i zahtijeva hitno humanitarno primirje.

U kratkom tekstu se takođe tražila zaštita civila, hitno i bezuslovno oslobađanje svih talaca i humanitarni pristup Pojasu Gaze. Amerika je saopštila da nova rezolucija ne bi bila "korisna" u ovom trenutku.

"Sjedinjene Države snažno podržavaju trajni mir, u kojem i Izraelci i Palestinci mogu da žive mirno i bezbjedno, ali ne podržavamo pozive na hitno primirje. To bi samo posijalo sjeme za budući rat, zato što Hamas nema želju da vidi trajni mir i rešenje o dvije države", rekao je na sjednici Savjeta bezbjednosti zamjenik američkog ambasadora.

Glavna agencija UN za Palestince, UNRW-a, saopštila je da je Gaza "na ivici kolasa" i da se "brzo umanjuje" njen kapacitet da štiti ljude. Svjetska zdravstvena organizacija upozorila je na "krah civilizacije".

"Ljudu počinju da sjeku telefonske stubove da bi imali drvo za grijanje i možda kuvanje, ako im je išta dostupno", rekao je portparol SZO.

Portparol Savjeta za nacionalnu bezbjednost Bijele kuće Džon Kirbi rekao je u petak da Amerika dijeli zabrinutost međunarodne zajednice zbog humanitarne situacije u Gazi, te da Izrael može da uradi više da umanji broj civilnih žrtava.

Ministarstvo zdravlja Hamasa saopštilo je da je 40 ljudi poginulo blizu grada Gaze u petak, a da su desetine stradale u Džabaliji i Kan Junisu. Palestinski zvaničnici rekli su za Rojters i da je najmanje 10 ljudi poginulo, a više ranjeno kada su izraelske snage bombardovale porodičnu kuću u Kan Junisu.

Izraleska vojska poručila je stanovnicima nekoliko četvrti u gradu Gazi da idu ka zapadu, i objavila snimak kako pomorske snage na Mediteranu otvaraju vatru ka kopnu. Takođe je navela da su "brojni ekstremisti" ubijeni u Kan Junisu u "intenzivnim borbama" i da je protekla 24 sata pogođeno oko 450 meta. Izrael je do sada izgubio 94 vojnika u Gazi.

Izraelska vojska u petak je saopštila i da su dva vojnika "teško povrijeđena" tokom neuspjele operacije spasavanja talaca u Pojasu Gaze, te da je ubijeno više "terorista". Hamas tvrdi da je tokom operacije ubijen izraelski zarobljenik.

Zvaničnici Ujedinjenih nacija rekli su da u Gazi nema sigurnih mesta. Više od 85 odsto stanovništva teritorije sa više od ukupno dva miliona žitelja već je napustilo svoje domove ili skloništa, ponekad se premeštajući više puta.

Izraelske odbrambene snage preko platforme Eks objavile su u četvrtak mapu sa - kako tvrde - označenom pozicijom za lansiranje Hamasovih raketa, tik pored bezbedne humanitarne zone u Gazi i nedaleko od sedišta Ujedinjenih nacija.

"UN, da li ste čuli neku buku juče? To je bio zvuk 12 Hamasovih raketa lansianih prema izraelskim civilima u južnom Izraelu. Hamas je neprijatelj humanosti i predstavlja pretnju za čitav svet", navodi se u poruci.

Sjedinjene Države, glavni saveznik Izraela, više puta su pozivale jevrejsku državu da ograniči smrt civila, rekavši da je previše Palestinaca ubijeno kada je uništen veći deo grada Gaze i severa enklave.

Predsednik Džo Bajden izjavio je četvrtak preko društvenih mreža da je razgovarao sa premijerom Netanjahuom kako bi "izrazio zabrinutost za preostale taoce – i da primetim da je odbijanje Hamasa da oslobodi žene civilne taoce prekinulo humanitarnu pauzu".

"Nastavićemo da koristimo svaku priliku da ih oslobodimo", napisao je Bajden.

U narednoj poruci, Biden je napisao da je takođe "bio jasan u vezi sa značajem kontinuiranog i kontinuiranog priliva humanitarne pomoći u Gazu i zabrinutošću u vezi sa ekstremističkim nasiljem počinjenim nad Palestincima na Zapadnoj obali".

"Naglasio sam kritičnu potrebu da se zaštite civili dok se Izrael brani od Hamasa", poručio je predsednik SAD.

Jednonedeljni prekid vatre koji je okončan 1. decembra doveo je do oslobađanja skoro 100 talaca koje je držao Hamas. Trenutno se ne vode pregovori za novi prekid borbi.

Vatrena lopta iznad Gaze tokom borbi između Izraela i Hamasa, na fotografiji snimljenoj sa izraelske strane granice, 7. decembra 2023.
Vatrena lopta iznad Gaze tokom borbi između Izraela i Hamasa, na fotografiji snimljenoj sa izraelske strane granice, 7. decembra 2023.

Takođe u petak, izraelska vojska je odgovorila na pitanja o istrazi o smrti Rojtersovog novinara u južnom Libanu 13. oktobra.

Reuters prenosi da je vojska u saopštenju, ne imenujući novinara Isama Abdalaha, navela da su u vreme incidenta snage libanskog Hezbolaha izvele napad preko granice, a IDF jeotvorio vatru.

Izraelske odbrambene snage su u saopštenju, kako prenosi Reuters, navele da su "svjesne tvrdnje da su novinari koji su bili u toj oblasti ubijeni" u zoni aktivnih borbi i incidenta koji se razmatra.

"Samo je pitanje vremena"

Borbe se vode u gradu Gaza, u sjevernom dijelu enklave, gde je Izrael fokusirao početnu fazu vazdušne i kopnene kampanje da eliminiše Hamas, kao i u Kan Junisu u južnom delu pojasa, lokaciji najnovijeg širenja rata.

Izraelski tenk napreduje poljem tokom borbi između Hamasa i Izraela, na granici Izraela i Pojasa Gaze, 7. decembra 2023.
Izraelski tenk napreduje poljem tokom borbi između Hamasa i Izraela, na granici Izraela i Pojasa Gaze, 7. decembra 2023.

Izraelski premijer Benjamin Netanjahu rekao je da se izraelske snage približavaju lokaciji Hamasovog šefa Gaze Jahje Sinvara u Kan Junisu i da je "samo pitanje vremena kada ćemo ga pronaći".

Borbe su potiskivale civile sve dalje i dalje na jug, ometajući humanitarne operacije UN-a i izazivajući ponovljena upozorenja na sve strašnije okolnosti.

Ujedinjene nacije su saopštile da je desetine hiljada ljudi stiglo poslednjih dana u Rafu, jedini deo Gaze koji je ove nedelje dobio ograničenu distribuciju humanitarne pomoći zbog eskalacije nasilja dalje na sjeveru, saopštile su UN.

Ranjena palestinska djeca u skloništu u školi nedaleko od Rafe na jugu Pojasa Gaze, 7. decembra 2023.
Ranjena palestinska djeca u skloništu u školi nedaleko od Rafe na jugu Pojasa Gaze, 7. decembra 2023.
XS
SM
MD
LG