Linkovi

CIA izvještaj o porijeklu virusa: Virus nije stvoren kao biološko oružje


The lobby of the CIA Headquarters Building in McLean, Virginia, August 14, 2008. REUTERS/Larry Downing (UNITED STATES)

Američka obavještajna agencija CIA je potkraj avgusta javnosti obznanila osnovne zaključke o istrazi porijekla virusa SARS-CoV-2, koronavirusa koji izaziva COVID-19. Agencija je zauzela naučni pristup u istrazi, a jedan od prvih zaključaka je da ovaj virus nije nastao kao biološko oružje niti je namjerno stvoren genetičkim inženjeringom. Međutim, zaključci su nekonkluzivni.

Prema onom dijelu izvještaja CIA koji je kao neklasificirani dokument dostupan javnosti, obje hipoteze - o prirodnom prelijevanju virusa s životinja na ljude i to da je virus došao iz laba, ali ne namjernom greškom, nego usljed nekog laboratorijskog incidenta, ostaju na stolu.

Naučna zajednica je izrazila zadovoljstvo što je izvještaj zauzeo nepristran objektivan naučni pristup kontroverznoj temi. Međutim, postoji mogućnost da se zapravo nikada ne otkrije šta se tačno dogodilo, slijed događaja koji su doveli do pojave i širenja virusa, a prozor za istragu se zatvara i vjerodostojnih dokaza je sve manje.

Treba naglasiti i da su kineske vlasti naredile sanitarno uništavanje životinja i dezinfekciju tržnice Hubei, jedne od potencijalnih „nultih tačaka“ širenja te da su prikrivale jedno vrijeme da postoji problem i neka čudna infekcije te cenzurisale informacije iz te zemlje. Sve to otežava istragu i smeta donošenju zaključaka, što je velika razlika u odnosu na epidemije SARS i MERS, kada su se otkrili jasni uzroci epidemija i porijekla virusa.

Istraga Svjetske zdravstvene agencije s početka ove godine nije našla jake dokaze da su se na tržnici prodavale žive životinje, što je najvjerovatnije uzrokovano skrivanjem od strane kineskih vlasti.

Međutim, jedan rad kineskog naučnika koji je popisivao životinje na ovakvim kineskim tržnicama, objavljen ljetos u Scientific Reports dao je dokaze kako su se žive životinje – njih čak 38 vrsta, od koji je 31 zaštićena – zaista prodavale na ovim pijacama. To daje na težini pretpostavci prirodnog prelaska virusa za neke životinje na ljude, ali nije konačni dokaz.

Predsjednik Biden, koji je 26. maja ove godine naredio 90-dnevnu istragu kako bi se došlo do određenih zaključaka o porijeklu virusa, primio je prvi klasificiranu verziju izvještaja, dok je spomenuta neklasificirana objavljena 24. avgusta.

Nakon što je ispitao sva dostupne obavještajne izvještaje i druge informacije, IC (US Intelligence Community, Obavještajna zajednica SAD) ostaje podijeljena oko najvjerovatnijeg porijekla COVID-19.

Četiri elementa koje su našli Obavještajna zajednica i Nacionalno obavještajno vijeće procjenjuju da je početna infekcija SARS-CoV-2 najvjerojatnije uzrokovana prirodnoj izloženosti životinji koja je bila zaražena ili ovim virusom ili nekim bliskom virusnim „pretkom“ a koji bi vjerovatno bio više od 99% sličan SARS-CoV-2. Ovi analitičari daju težinu nedostatku predznanja kineskih dužnosnika, brojnim vektorima prirodne izloženosti i drugim faktorima.

Jedan element istrage s umjerenom pouzdanošću procjenjuje da je prva infekcija čovjeka virusom SARS-CoV-2 najvjerojatnije rezultat laboratorijskog incidenta, koji je vjerovatno uključivao eksperimentiranje, rukovanje životinjama ili uzorkovanje unutar Instituta Wuhan. Međutim, ni ovdje ne postoji visok nivo pouzdanosti ili više elemenata koji bi ukazivali na to.

Analitičari se u tri elementa istrage i dalje se ne mogu usaglasati oko bilo kojeg objašnjenja bez dodatnih informacija, pri čemu neki analitičari preferiraju prirodno porijeklo, drugi laboratorijsko porijeklo, a neki smatraju hipoteze jednako vjerojatnima.

Najvažnije teze ovog izvještaja jesu da virus nije vještački i namjerno konstruiran u laboratoriji kao vrsta biološkog oružja, ali i da su kineske vlasti skrivale činjenice, uništile krucijalne dokaze te umanjivale opasnost onoga što se dešavalo krajem decembra 2019. te početkom 2020.

XS
SM
MD
LG