Linkovi

BiH nije bila samo humanitarna noćna mora


Nedavno smo imali priliku govoriti sa profesorom međuanordnih odnosa na virdžinisjkom univerzitetu, Gerard Toalom koji je prilikom nedavnog svjedočenja pred Senatskim podkomitetom za Evropu kazao da su se prvobitno Evropa i Amerika odnosile prema ratu u BiH kao prema lokaliziranoj humanitarnoj krizi, a ne regionalnom strateškom izazovu po pitnaju budućeg širenja NATO saveza i EU.

G. TOAL: Mislim da je prva Bushova adminsitracija okarakterizirala ono što se dešavalo u BiH kao humanitarnu noćnu moru--to je upravo fraza koju je koristio tadašnji državni sekretar James Baker, a kasnije i predsjednik Bush u augustu 1992. Mislim da je to bila pogrešna karakterizacija onoga što se dešavalo u Bosni, ali je omogućilo zapadu da se u osnovi udalji od tih dešavanja i da kaže--ono što trebamo uraditi je zaliječiti simptome krize, a ne njen uzrok, što znači trebamo poslati pomoć ljudima koji pate i koji su raseljeni, ali ne moramo se uhvatiti u koštac s pitanjem zašto su oni zapravo raseljeni.

Mislim da je to bila greška i mislim da većina onih koji se danas bave politikom isto shvata da je to bila greška. James Baker je svojevremeno rekao: mi u toj borbi nemamo svog igrača i mislim da tu nije bio u pravu i vjerujem da mnogi tako misle.

Ono što se dešavalo u BiH je bilo simbolično za mnoge borbe koje je Evropa imala sa vlastitom istorijom. Evropa se u prošlosti borila sa etno-nacionalizmom, i nastojanima da se silom promijene granice i prošla je kroz vlastitu krvavu istoriju, uključujući i drugi svjetski rat. Kako bi se stvorila drugačija Evropa, Evropa koja se ne zasniva na sili, bilo je važno da se zapadne zemlje i Sjedinjene države uključe u rješavanje uzroka problema, a ne samo simptoma, kaže Gerard Toal.

VOA: Upitali smo ga da li Dejton smatra preprekom za ulazak BiH u evropske integracije?

G.TOAL: To je veoma dobro pitanje. Mislim da to zavisi od samih stanovnika BiH, kao i Evropske unije i njenog dijaloga sa stanovnicima Bosne. Mislim da postoje pitanja o samoj prirodi dejtonskog sporazuma i tome da li on pruža funkcionalnu, integriranu, modernu državu koju Evropska unija zahtijeva od BiH za njen ulazak u uniju. Mislim da političari u BiH shvataju da je potrebna tranzicija između Dejtonske BiH i BiH koja je spremna za Evropsku uniju, kako bi zemlja bila spremna za sporazum o stabilizaciji i pridruživanju, a zatim, moguće, i Evropsku uniju, kaže za Glas Amerike Gerard Toal.

XS
SM
MD
LG