Linkovi

SAD: Pregovori.... da ili ne!?

  • Zlatica Hoke

Mogu li se dogovoriti: predsjednik Barack Obama i predsjedavajući Zastupničkog doma Kongresa John Boehner

Mogu li se dogovoriti: predsjednik Barack Obama i predsjedavajući Zastupničkog doma Kongresa John Boehner

„Nećemo pregovarati pod prijetnjom ekonomske katastrofe, na koju mnogi upozoravaju, ako Kongres izabere da Ameriku gurne u nelikvidnost."

Američka budžetska kriza, praćena djelimičnim prekidom rada federalne vlade, ušla je u drugi tjedan. Sada je istovremeno praćena i mogućnošću da rivalitet Republikanaca i Demokrata u Kongresu, i između Bijele kuće i vrlo konzervativnog jezgra Republikanaca u Zastupničkom domu, dovede Sjedinjene Države u situaciju da ne mogu izmirivati unutarnje i međunarodne finansijske obaveze. Posljedice, ekonomske, političke i po život miliona običnih Amerikanaca, bile bi ogromne i dugotrajne.

Lider republikanske većine u Zastupničkom domu i predsjedavajući tog doma John Boehner signalizirao je da bi mogao dozvoliti da Sjedinjene Države, po prvi put u povijesti, zapadnu u stanje nelikvidnosti ukoliko predsjednik Barack Obama odbije kompromise o kresanju bužetskoj protrošnje federalne vlade. Odluka o novom, višem nivou nacionalnog duga mora biti donesena do 17. oktobra da bi dolazeće finansijske obaveze bile uredno izmirivane.

Gospodin Obama, Demokrat, ističe da je otvoren za pregovore sa Republikancima o bilo kojem pitanju, ali ne pod takvom prijetnjom.

"Nećemo pregovarati pod prijetnjom daljih ekonomskih šteta i otežavanja stanja porodica srednje klase. Nećemo pregovarati pod prijetnjom prolongiranja blokade vlade da bi Republikanci dobili sve što žele. Nećemo pregovarati pod prijetnjom ekonomske katastrofe, na koju mnogi upozoravaju, ako Kongres izabere da Ameriku gurne u nelikvidnost."

Prolongiranje djelimičnog zatvaranje vlade imaće značajne negativne posljedice po američku ekonomiju. Posljedice nelikvidnosti bile bi daleko teže.

Klaus Larres, profesor na katedri međunarodnih odnosa univerziteta Sjeverna Karolina, ne sumnja da bi te posljedice bile katastrofalne po svijet koji se još uvijek oporavlja od prethodnih teških finansijskih kriza.

"Mislim da bi Velika depresija uslijedila ponovo, i to svom snagom, da bi se ponovo našli u ogromnim ekonomskim i finasijskim teškoćama. Mogu jedino upozoriti da problem limita nacionalnog duga ne bi trebalo miješati sa djelimičnom blokadom rada vlade."

Posljedice nelikvidnosti kao države, Sjedinjene Države i svijet osjetili bi odmah. Pozicija dolara, kao valute u kojoj mnoge zemlje drže monetarne rezerve, bila bi minirana, a takođe i ugled Amerike kao najjače svjetske ekonomije.

"Nije se do sada desilo da Sjedinjene Države, vodeća ekonomska sila, zapadnu u stanje nelikvidnosti zbog tehničkih razloga. Amerika je bogata i snažna zemlja.. Novac je tu."

Kina, koja je u američke državne obveznice investirala preko hiljadu milijardi dolara je, primjera radi, vrlo zabrinuta i traži podizanje nivoa američkog nacionalnog duga. I nije jedina.

Profesor Larres ističe da veliki dio svijeta ima teškoća da shvati sadašnju američku krizu, posebno one zemlje sa autoritatvnim sistema vlasti, poput Kine i drugih istočnoazijskih zemalja, i dodaje:

"Šta je plafon nacionalnog duga, zašto država treba da podiže taj nivo? To je nešto što drugi ne shvataju jer u svim drugim zemljama, izuzev u Sjedinjenim Država i u Danskoj, limit nacionalnog nema potrebe dizati. Očigledno je da to drugi ne razumiju."

Posljedice djelomičnog zatvaranja vlade do sada su umjerene, a skorim rješavanjem tog problema, stanje bi brzo moglo biti dovedeno u red. Prolongiranje tog ćorsokaka, uz još jednu daleko dublju krizu, svakako bi snažno uzdrmalo ekonomski i politički ugled Sjedinjenih Država.

XS
SM
MD
LG