Linkovi

Da li elitni sportisti imaju genetičku prednost?

  • Suzanne Presto

Michael Phelps sa 19-om olimpijskom medaljom

Michael Phelps sa 19-om olimpijskom medaljom

Većina sportista koji su u samom vrhu ima nešto po čemu se razlikuje od običnih ljudi i što joj omogućava da se takmiči na najvišem nivou

Plivač Michael Phelps je na olimpijadi u Londonu postao olimpijac sa najviše medalja u istoriji. Praunuka kraljice Elizabete, Zara Phillips, je pomogla svom jahačkom timu da osvoji srebrenu medalju. Američki ženski gimnastički tim je osvojio zlato. Oni su svi različiti sportisti i svi pripadaju sportskoj eliti. Postavlja se pitanje da li oni imaju vrstu genetičke prednosti nad drugima.

U posljednje vrijeme se dosta govori o takozvanim elitnim sportistima i načinu na koji se oni razlikuju od svih nas. Doktori Michael Joyner i Michael Botswick na klinici Mayo u Minesoti su proučavali to pitanje, te razmatrali i druga istraživanja.

Većina sportista koji su u samom vrhu ima nešto po čemu se razlikuju od običnih ljudi i što im omogućava da se takmiče na najvišem nivou, kaže doktor Botswick.

Određena vrsta tjelesne konstitucije je bolja za jednu vrstu sporta u poređenju s drugim sportovima, kaže doktor Joyner.

Michael Phelps se proslavio na svjetskim takmičenjima 2009.

Ono što je interesantno vezano za plivanje je da postoji veoma, veoma uzak opseg savršene tjelesne konstitucije za elitne plivače muškarce, kaže doktor Jouner.

Takvi plivači su visoki, obično između metar i 90 i 2 metra i teže oko 90 kilograma. Visina je ovdje prednost. U drugim sportovima, na primjer, može biti suprotno.

U sportovima kao što je gimnastika, postoji složen fiziološki i fizički odnos između težine i snage tijela. I taj odnos snage i težine, koji je od ključne važnosti za sve trikove u gimnastici, je vjerovatno veći kod osoba koje su manje, objašnjava doktor Joyner.

Doktori kažu da i trkači imaju veću prednost ako su niži.

Prije par godina smo pratili 50 muškaraca koji su za 27 minuta pretrčali 10 hiljada metara. 49 su bili iz istočne Afrike i u prosjeku su bili visoki oko metar i 60, a težili su između 54 i 58 kilograma, kaže Michael Joyner.

Mnogi u istočnoj Africi žive na velikim nadmorskim visinama, te stoga razviju veći kapacitet pluća. Ali doktor Botswick kaže da tu postoje i drugi faktori.

Radi se o načinu na koji se krv iz srca kreće kroz pluća i načinu na koji djeluje sa površinom kapilara gdje se kisik prenosi, objašnjava Michael Joyner.

Tu je još i mentalni faktor.

Morate željeti da pobijedite. Morate se natjecati da pobijedite. Morate biti sposobni da se pripremite za pobjedu, kaže Michael Botswick.

Doktor Joyner kaže da veliki sportisti imaju neke fizičke prednosti, ali da nisu čudo prirode.

Oni su izuzetni po tome što imaju savršen trening, nauče kako da se relaksiraju i fokusiraju u trenucima istine, kaže doktor Joyner.

Doktori zaključuju da, kada se radi o sportskom uzdizanju, fizička komponenta predstavlja samo oko 20% sposobnosti sportiste. Fiziološka izdržljivost je također važna. Ali najveća razlika između šampiona i svih nas je izuzetan trening kroz koji prolaze.
XS
SM
MD
LG